Gisteren ging ik met een stel vriendinnen naar de film. Niet zomaar een film, nee we gingen naar Kan door huid heen. Dat was bijzonder, omdat de hoofdrol in de film door een van die vriendinnen vertolkt is. Door Rifka Lodeizen.

De film raakte me. Los van Rifka’s prachtige spel, raakte het een thema dat me eigenlijk pas sinds kort écht opvalt: menselijk verval. En dan bedoel ik niet uiterlijk verval als rimpels, uitdijende dijen of heupen in de put. Nee, ik bedoel een neergaande lijn in een leven waar hij nog stijgende had moeten zijn. Een lijn die onverwachts keldert tot een zeker dieptepunt en vervolgens niet meer omhoog gaat, maar op die diepte rechtdoor blijft gaan of zelfs nog verder afzakt.

Tot voor kort ging ik ervan uit dat het in je leven over het algemeen steeds een beetje beter gaat. Ik was gezegend met dat rotsvaste vertrouwen je doorgaans iets fundamenteels opbouwt. Iets dat je in de loop der jaren uitbreidt, verfijnt en je nog meer eigen maakt. Een huis, een carrière en een gezin, ik noem maar wat.

Naïef misschien. Ik stond er gewoon nooit bij stil dat de boel maar zo uit je vingers kan glippen. Ik realiseerde me niet dat het ogenblik waarop je plotsklaps met lege handen staat en je compleet opnieuw kunt beginnen voortdurend op de loer ligt. Dat dat helemaal niet zo ver weg is als het soms lijkt. De schellen vielen van mijn ogen toen mij onlangs iets dergelijks overkwam. Ik was verbijsterd.

Maar dan nog. Dan nog is er dat hele diepe vertrouwen, het gevoel dat het wel weer goed komt met mij. Dat is niet weg geweest, nooit helemáál. Soms was het ver te zoeken, of zelfs niet te vinden. Maar dan vertrouwde ik erop dat het zich had verstopt, ergens onder die grijze deken, en dat het op een gegeven moment vanzelf wel weer tevoorschijn zou komen. En zo geschiedde, gelukkig. Twee stappen voorwaarts, één stap terug. Zoiets.

Des te schokkender vind ik het verval dat voort duurt. Als je er eenmaal op let, zijn ze niet eens zo zeldzaam, verhalen van mensen die een knoertharde klap nooit meer helemaal te boven komen. Niet omdat ze dom, stom, gek of gemeen zijn. Maar gewoon, door pech, een vergissing of een min of meer toevallige samenloop van omstandigheden. Door de grilligheid van het leven zelf.

Iedereen heeft drama in z’n leven. Dat hoort zo en is niet (heel) erg. Maar het wordt wèl erg als dat drama je leven overneemt. En je leven dus een drama wordt.

Dat is waar Rifka’s film over gaat. Kan door huid heen, gaat dat zien.

Soms verbaas ik me zo over de dingen. Zoals het medicijn waarvoor ik gister een commercial zag op tv. Tegen vastzittende hoest:

Fluimucil.

Maar echt!

Om je direct van te verslikken en in een onbedaarlijke hoestbui terecht te komen.

Er is dus iemand die bedenkt dat dit medicijn zo moet heten. En waarschijnlijk ook nog iemand die dat vervolgens een heel goed plan vindt. ‘Fluimucil, je weet wel, van fluim!’ – ‘Ha! Ja natuurlijk, goed werk jongen! Perfect, die doen we’. Vervolgens is er een heel team dat serieus aan de slag gaat met logo-ontwerp, imago, lettertype, commercial en wat niet al.

Al die tijd gaat het dus over fluimucil. ‘Bij vastzittende hoest door taai slijm’, kwam er uit de brainstorm over wat er op de verpakking moest staan. De brainstorm was in elk geval niet tijdens de lunch, zoveel is duidelijk.

(Het was vast al een hele tijd geleden dat ze over de website brainstormden).

Ook vandaag ben ik weer aan het werk in het café bij mij aan de overkant. In zit dan in de Koffie Salon, aan een grote leestafel. Mèt stopcontacten voor je laptop en andere gear. En met gratis wifi (zoals het hoort). Ik begin er zelfs al een beetje ingeburgerd te raken, want ik zei iemand gedag die er vrijdag ook was.

Het meest opvallende van vandaag: een jonge jongen, hij zag er verder heel normaal en zelfs leuk uit, die aan zijn toetsenbord likte. Om het vervolgens met zijn mouw schoon te poetsen.

(Ik verzin het niet!)

Ik zit te werken in een van de café’s bij mij om de hoek (ik heb iets nieuw ontdekt: de wondere wereld der alleen-maar-toch-samen-werkers-aan-leestafels-in-café’s. Volgens mij allen óf freelancer zoals ik, óf ontsnapte loonslaaf. Maar daarover later meer), en net gebeurde er iets spannends.

Tegenover mij ging een man zitten. Type tall, dark & handsome. Goed gekleed, subtiel geparfumeerd en tot de tanden toe begadget. Hij dronk café macchiato en begon direct geconcentreerd te tikken op zijn mac. Een half uurtje later kwam er een vrouw naast me zitten. Een mooie vrouw. Lang glanzend bruin haar met een weelderige slag, wapperwimpers en duur uitziende rode laarzen onder een zwierige rok. Ze kon er verder ook niets aan doen dat haar borsten iets uit haar bloesje bolden, ze waren gewoon te rond en te romig om netjes binnen boord te blijven.

We zaten nu met z’n drieën aan de grote leestafel. Ook de vrouw dronk een café macchiato. En ook zij begon geconcentreerd te typen. Iets in een excel sheet meen ik, dus het was vast iets belangrijks. Af en toe ging haar telefoon, die ze in diverse talen beantwoordde.

De man hoorde niets. Hij had zich met zijn iPod van de buitenwereld afgesloten, tikte onverstoorbaar voort en liet zich door niets of niemand afleiden. Zo ging dat een tijdje door, ik denk wel een uur. Ieder in zijn eigen wereldje. Tot de man zijn laptop dichtklapte, opstond en zijn jas aantrok.

Tot dusver niets vreemds.

Maar toen gebeurde het. Toen hij langsliep hield hij resoluut halt bij de vrouw naast mij. Zonder aarzelen boog hij voorover en kuste haar op haar wang. Het was een nadrukkelijke kus, geen vluchtige. Hij hield zijn lippen op haar wang gedrukt. Eerst stevig, maar toen hij geen verzet voelde werd zijn kus zachter. Tederder. Pas na een seconde of twee liet zijn mond haar huid langzaam los. Zijn ogen waren gesloten. Het was duidelijk dat hij zijn lippen liever daar had gelaten, op haar wang. En waarschijnlijk nog liever op haar lippen. Of lager, in dat romige.

‘Dag’, zei hij.

De vrouw gaf geen kick. In eerste instantie keek ze niet eens verbaasd, alsof haar dit dagelijks overkwam. Maar pas toen hij al uit het zicht verdwenen was, wist ze een zacht ‘tot ziens’ uit te brengen. Ze keek hem na met plots een broeierige blos op haar wangen. Verward. Maar ze bleef zitten, ze ging hem niet achterna.

En nu zit ze weer te tikken in haar excel sheet. Nog bedrijviger dan daarvoor, dat wel. Af en toe hoor ik een gesmoorde zucht.

Haar telefoon rinkelt, maar ze neemt hem niet meer op.

“Hij bonkt en kiept, maar dat doet er niet toe. Hij kraakt en piept, maar dat geeft niet. Remmen is er nauwelijks bij, maar ach, rijden eigenlijk ook niet echt, dus waar zeur je over? Hij grossiert in CO2, maar hé… De Lada Niva is lief.

Lada is van origine een exportnaam van het Russisch automerk ‘Zjigoeli’. Maar ze waren bij Zjigoeli bang dat de uitspraak in het buitenland zou worden verbasterd tot ‘gigolo’. Lada betekent in het Russisch ‘liefje’. En kijk, dat wilde ik dus zeggen. Liefje. Maar dan ook nog: Niva betekent ‘veld’. Liefje in het veld! En dat in combinatie met de betekenis van het blauw-wit ovale logo van Lada. Dat stelt namelijk een Viking-boot voor. Dat wilde ik dus ook zeggen: stoer. Dat geldt zeker niet voor alle Lada’s, maar wel voor deze. Stoer liefje in het veld. Ik bedoel maar.

De Lada Niva is in ruim 30 jaar nauwelijks iets veranderd, op wat broodnodige upgrades na om aan de Europese milieu-eisen te voldoen. En stuurbekrachtiging heeft ie gekregen – ook broodnodig. Maar verder? ESP, ABS, BAS, EBD, HDC, ga toch weg, daar heeft de Niva allemaal niets mee te schaften. Je gaat, of je gaat niet. Als je gaat, ga je op eigen risico. Geen gelul.”

Het thema van Bright no. 26 is ‘Back to the Basic’. Daarom schreef ik voor mijn rubriek Cockpit een stuk over de Lada Niva, een schat van een SUV. Bright 26, een schat van een blad, ligt nu in de winkels.

Voor een stuk dat ik aan het schrijven was, zocht ik even op wat ook alweer de zeven hoofdzonden zijn.

IJdelheid
Hebzucht
Lust
Afgunst
Gulzigheid
Luiheid
Toorn

Ik bega ze allemaal. En ik bega ze niet alleen, nee, ik koester ze nog ook.

IJdelheid en hebzucht, daar heb je het al. Hupsakee, twee vliegen in één klap. Als ik dat jasje van Paul Smith in de winkel zie hangen, gaan die bij mij genoeglijk samen.

En dan komt lust. Ja jezus, waarom zijn we anders zo precies ‘pas’ geschapen?!

Afgunst is de volgende. Oké, is minder. Maar hé, niets menselijks is mij vreemd. Dus probeer ik me er op z’n minst door te laten prikkelen om verder te komen. Dan heb je er misschien nog wat aan.

Maar dan gulzigheid. Het woord alleen al is heerlijk. Qua zowel klank, gevoelswaarde als inhoud staat het wat mij betreft exact gelijk aan genieten.

Luiheid is de volgende. Spijbelen, snoozen, doezelen, keutelen, tutten… wat is er heerlijker dan lui zijn? Wie dat genoegen niet kent, is controlefreak, hyperactief of verbitterd. Arme ziel.

Tot slot woede en toorn. Woede en toorn is soms gewoon terecht. Hier bijvoorbeeld. Als we het over Opperheilige Boon Paus Benedictus Dezoveelste hebben. De actie van de paus om die enge club (Broederschap Pius X – als ik relihorror zou schrijven, zou inderdaad zo de gevaarlijke sekte heten) er weer bij te halen, dat is pas een hoofdzonde. Een hoofdzonde die alle andere overbodig maakt: Dogmatisme.

Ps. Twee godstukjes achter elkaar. Je reinste relischopperij, dat is het.

“‘Nog maar kort geleden hielden we elkaar eerder de hand boven het hoofd, dan dat we fouten openbaar maakten’,” zegt Herre Kingma, voorzitter van de raad van bestuur van Medisch Spectrum Twente vandaag in De Volkskrant. Het stuk gaat over de specialist die jaren lang kon blijven blunderen, liegen en bedriegen met medeweten van het ziekenhuis – dat niet ingreep. “De trend van openheid is pril, en nog niet tot elk ziekenhuis doorgedrongen. ‘Doktoren waren in een nog niet zo ver verleden godheden’.”

Godheden dus. Hoe vreemd.

Het argument dat een fout toegeven en sorry zeggen ongeveer het eerste is dat je als kind leert van je ouders, gaat dus niet op. God had tenslotte geen ouders van wie hij dat leerde. Zo was er, als je sommigen moet geloven, wel meer dat hij niet had geleerd. Dat je geen homo’s met hun hoofd naar beneden van een flatgebouw pleurt, bijvoorbeeld. En dat de hemel, als die al bestaat, bedoeld is voor lieve mensen. Punt. En dus niet louter en alleen voor mensen die strikt de bijbel naleven en daarom geen vrouwen in de politiek toelaten, om maar wat te noemen. Maar dat terzijde.

Je zou toch zeggen dat het, hoe god-achtig ook, intelligente, weldenkende types zijn, die artsen. Mensen die nádenken, kritisch, en dus voortdurend leren van fouten. Mensen met de oren en ogen open en het hart op de goede plaats. Want hun droom was ooit, aan het begin van hun studie, om mensen te helpen. Met veel passie, anders begin je niet aan een studie van tig jaar.

Fout toegeven en sorry zeggen. Hoe moeilijk kan het zijn? Oké, best moeilijk, als het om mensenlevens gaat. Maar dat is nu eenmaal waar het om gaat als je arts bent, om mensenlevens. Daar heb je voor gekozen, juist omdát het daar om gaat.

Misschien is dat dan ook gelijk de verklaring: artsen voelen zich écht een beetje God, die beslist over leven en dood.

Maar het verbaast me zo dat ze er nu pas achter komen dat ze helemaal geen God zijn. Dat ze ook maar mensen zijn. Die boos worden als ze het beginnetje van de plakband niet vinden, pret hebben om hun eigen scheten, struikelen als ze hun broek aantrekken en ja – fouten maken. Dat dus ook.

Ik was even weg. Of nou ja, ‘even’, noem dat maar even. Bijna vijf maanden. En dat blijkt genoeg om er met z’n allen een hele nieuwe wereld van te maken.

Voor mijzelf (we gaan van klein naar groot) een compleet nieuw leven in een nieuw huis. Ik verliet met véél pijn in mijn hart mijn huis aan de sluis in Amsterdam Noord en woon nu in het buurtje rond de Utrechtsestraat – één van de leukste buurten van Amsterdam Centrum.

En voor de wereld. Een heel nieuwe wereld dus. Compleet met nieuwe crisis. En nieuwe leider, met een nieuwe kleur en vooral: een nieuw geluid. En dus nieuwe hoop.

Het werd tijd, dat nieuwe. Voor mij en voor de wereld. Ik ben er weer. En de wereld komt wel weer.

De dalen zijn er voor de pieken.

ps. nieuw haar, dat heb ik ook (schijnt erbij te horen bij vrouwen: nieuw leven=nieuw haar). Maar dat terzijde.

Nog even hoor. Maar Xs4all is echt zó k. met p. Behalve veel geld, kost xs4all ook veel tijd. En energie. Typische verlies-verlies-situatie. Het ging (weer) zo:

Vandaag heb ik op verschillende momenten van de dag geprobeerd de helpdesk te bereiken. Zes keer om precies te zijn. Van de zes keer kreeg ik vijf keer de boodschap dat het erg druk is, dat ik het later nog maar eens moet proberen en dat de verbinding nu wordt verbroken. Die boodschap krijg je telkens pas ná dat je dat hele keuzemenu hebt doorworsteld. Want stel je voor dat ze nog iets aan je kunnen verkopen, op de afdeling sales wordt namelijk wel altijd opgenomen.

Van die zes keer had ik één keer beet. De jongen die ik aan de lijn kreeg had geen antwoord op mijn vraag, verlaagde zich er na enig aandringen toe om zijn collega te vragen of die het misschien wel wist (het was niet zo’n moeilijke vraag), maar bleek niet in staat met zijn telefoontoestel om te gaan. De verbinding werd namelijk prompt verbroken toen ie me – na lange tijd Kane, Julio Iglesias en andere auditieve modder in mijn oor – terug probeerde te halen uit de wacht.

En nu is er dus weer dat keuzemenu, die boodschap en dan weer dat onherroepelijke tuuut-tuuut-tuuut-tuut. Het is alsof je de winkel wordt uitgestuurd.

- ‘Het is zo druk aan de kassa, zou u de winkel willen verlaten?’
- ‘Ja maar ik heb alleen maar een vra…’
- ‘Niks mee te maken, wegwezen en wel nu’.
- ‘Ja maar…’

Waarna de portier vermomd als vriendelijke damesstem op een bandje je bij kop en kont grijpt, op straat flikkert en zegt dat je het later nog maar eens moet proberen.

Tuuut-tuuut-tuuut-tuut.

Vanuit het niets landt voor mijn neus een lieveheersbeestje. Zomaar ineens, als een cadeautje.

Onweerstaanbaar.

Hij heet ook wel hemelbeestje, lees ik. En boterbeestje, hemelskoetje, kezenmolletje, jezusjesbeestje (beestje van je zusje, of van Jezusje?).

Zonnekever, gelukskever. Koffiekuikentje, liefvrouwebeestje, lieveheerhennetje, lieveheerspaardje, lievehereminnetje, lievelammetje of poppennonnetje.

Sjmautwurmke, pimpernelletje, onzelievevrouwpulletje, moedergodssterretje, lieveherebolletje, draaihennetje, goudbeestje, hemellammetje en oliebeestje.

Kukeluusjen, kukelesaantje, herenhoentien, armmarmottie. Piempampoentje, piepauwtje, piepebontje, pimpajoentje, pimpaljoentje, pimpompulletje.…

Is deze lange, lieve en oké, mierzoete lijst namen voor één beestje niet een heimelijke getuigenis van de heus-zo-slecht-nog-niet-heid van de mens? Zulke namen verzin je toch alleen als je in staat bent tot liefde?

Zoals ie hier nu voor me zit, met zijn stipjes. Misschien een beetje bang, maar hij is lekker toch rood dus kijk maar uit. Hij jat je hart waar je bij staat.